DR. ÖMER
ULUÇAY
Yaşam Öyküsü-Sanat
Ve Edebiyat İlişkisi
Dr. Ömer Uluçay 1943 yılında Adıyaman’ın Kâhta
ilçesinde doğdu. Sekiz kardeşli bir ailede büyük çocuk olarak sorumluluk
yüklendi. İlk ve ortaokulu Kâhta’da, liseyi Adıyaman’da tamamladı. Ankara
Üniversitesi Tıp Fakültesinden mezun oldu (1967).
Ortaokuldan itibaren yeni öğrendiği Türkçe ile
akıcı konuşmaya ve şiirler yazmağa başladı. Üniversitede ülkenin içinde
bulunduğu özgürlük ve sosyal olayların değerlendirildiği bir ortamda, yoğun
sosyal içerikli okumalar yaptı ve din, felsefe, sosyoloji, sosyalizm, milliyetçilik,
devlet yönetimi ve cumhuriyet tarihi ile yakından ilgilendi. Sosyal içerikli
romanlar okudu. Panel ve tartışmalara katıldı.
Dr. Ömer Uluçay evli ve 3 erkek çocuk babasıdır.
İyi derecede Almanca ve İngilizce, orta derecede Arapça ve Farsça, anadil
olarak ta Kürtçe bilmektedir.
Adıyaman’da Sıtma Bölge Başkanı olarak çalıştığı
dönemde kırsal yaşama biçimini ve koşullarını yakından tanımak, halk kültür
unsurlarını değerlendirmek olanağı buldu. Bu arada Kürt halk destanlarına ilgi
duyarak derlemeler yaptı.
Ankara Numune Hastanesinde Genel Cerrahı̂ Uzmanlık
eğitimini tamamladı (1973). Bu süre içerisinde Doğu Anadolu’dan gelen ve Türkçe
bilmeyen kadınların hekimlik tercümanı oldu. Bu vesile ile büyük bir coğrafyada
farklı şivelere rağmen Kürtçe dilinin etkin bir anlaşma vasıtası olduğunu
gözlemledi.
Kıbrıs savaşının (1974) psikolojik ortamını, İzmir
Hava Kuvvetleri Hastanesinde askerlik yaptığı dönemde yaşadı. Urfa Devlet
Hastanesinde Genel Cerrahî Uzmanı olarak çalıştığı süre içerisinde bölgenin kültürel
durumunu folklorunu inceledi, türkülerini derledi.
Ankara Numune Hastanesinde Genel Cerrahî Klinik Şef
Yardımcılığı döneminde, mesleki eğitim ve öğretim formasyonunda gelişme oldu,
İngilizce öğrendi, tıbbi çeviriler ve yayınlar yaptı. Mesleki panellere ve
kongrelere katıldı, sunumlar yaptı, konuşmacı oldu.
Öteden beri yazmakta olduğu şiirler belli bir
sayıya ulaştı. Şiirlerinde daha çok sosyal içerikli temaları işledi.
Federal Almanya’da uzun bir süre doktor olarak
çalıştı (1979–83), gelişmiş Avrupa ülkelerini (Almanya, Fransa, İngiltere),
yaşama biçimlerini ve sorunlarını gördü, öğrendi. Sağlık yönündeki
organizasyonun Türkiye’de de gerçekleşmesi için Sağlık Bakanlığına projeler
sundu. Bu arada Fransa ve İngiltere’ye kısa süreli inceleme gezileri ile de
bütünüyle Avrupa coğrafyasını ve Avrupa kültürünü tanıma ve değerlendirme
olanağı buldu.
Bir keresinde Münih’ten binerek otobüsle bütün
Balkanlar üzerinden İstanbul’a geldi. Böylece Doğu Avrupa’yı da değerlendirmek
mümkün oldu. İkiye ayrılmış bulunan Almanya’nın Batı kesimi çok modern ve
zengin olduğu halde; Berlin ziyaretinde, halkın fakirliğini, çevrenin harp
yıkımını sergilediğini ve polis baskısı altında konuşmanın dahi zor olduğunu
gözlemledi. Bugün için bütün bunlar geçmişte kalmış görünmektedir. Mevcut
Avrupa Birliği uygulamaları ve devletlerarası ilişkiler bu otoriter rejim
baskısını kırmış görünmektedir.
Almanya’dan dönüşünde, Adana Sosyal Sigortalar
Hastanesinde genel cerrahî uzmanı olarak göreve başladı(1983). Güneyin ve Doğu
Anadolu’nun hasta insanlarına sağlık yardımında bulundu. Çevre ile oluşan sıkı
birliktelikler ve kültürel birikim nedeniyle sosyal olayları değerlendirmek ve
topluma önerilerde bulunmak mümkün oldu.
Adana’da uzun bir süre büyük bir günlük gazetede
köşe yazarlığı yaparak fikirlerini ve sosyal içerikli araştırma ve
incelemelerini yayınladı. Yoğun meslekî çalışmanın içinde kendisine ait özel
zamandan feragatle arttırılan süre içerisinde kitabî ve saha araştırmalarını
sürdürdü. Alevîlik konusundaki spekülâsyonları dikkate alarak gerçeğin açığa
çıkması ve sosyal ilişkinin sevgi ve barış ortamında birliğe dönüşmesi için
çaba gösterdi. Alevîlik konusundaki kitaplarını yayınladı, büyük bir ilgi ve
beğeni gördü. Alevîlik ve demokrasi konusunda gerek Adana’da gerek başka vilâyetlerde
yapılan panel ve televizyon programlarında konuşmacı oldu.
Arkadaşlarınca, hakkında çok fazla bilgi bulunmayan
Arap Alevîliği konusunda araştırma yapması kendisinden istendi. Arkadaşlarının
bu haklı isteklerini yerinde görerek Arap dostlarının yardımıyla araştırma
amaçlı sosyal ilişkiler zinciri kuruldu ve saha çalışmaları yapıldı. Arada
oluşan güven duygusu, sır kapısını araladı. Ama kendisi sır bilinenleri
kalbinde sakladı. Bunların inanç grubunun kutsalları olduğunu bilerek saygı
gösterdi. Bu sır noktalarının insani olduğunu sevgi aşıladığını birlik ve barış
önerdiğini gözlemledi.
Adana Numune Hastanesinde Genel Cerrahî Klinik Şefi
(Hoca) olarak (1991–2008) meslekî çalışmalarını ve uzman hekim yetiştirme
yönündeki gayretlerini sürdürdü. Tıbbî yayınlar, araştırma ve incelemeler,
konferans ve kongreler yanında Akdeniz Klinikleri adıyla bir Tıp dergisi
yayınladı. Bu süre içerisinde folklorik ve kültürel derlemeleri yoğunlaştı ve
ürüne durdu.
Türkiye’de "Kürt Sorunu"nun güncel duruma
gelmesi ve tartışma ortamının doğması üzerine, Kürt kültür unsurlarını içeren
değerlendirme ve araştırma yazıları ve kitapları yayınlandı.“Âşık" ve
"Dengbêj" Geleneklerine olan özel ilgisi nedeniyle geniş bir arşiv
oluşturdu.
Dr. Ömer Uluçay, 2008 yılında Adana Numune Hastanesi
Genel Cerrahî Şefliğinden yaş sınırından emekli oldu. Serbest yaşamda; meslekî uygulamanın yanında sosyal
çalışmalarında yoğunlaştı. Radyo ve TV programlarında konuşmacı oldu. Ayrıca
ulusal dergilerde Kürtçe-Türkçe yazıları yayınlanır.
Bir süre
İstanbul'da ikamet etti (2009-2011). İstanbul'daki hekimlik uygulamasını
(maalesef pazarlamasını/hasta müşteridir uygulamasını) yaşadı. Bu arada
İstanbul intellijansiyasını, basın yayın dünyasını, yazar/çizer grubunu tanıdı
ve bu süre içerisinde Beyoğlu/İstiklâl Caddesi Dershanesinden/okulundan mezun
oldu. Her seferinde ve hergün birkaç defa kendini tanıtma ve hemen her şeye
yeniden başlamanın zaruretini ve güç, hatta gereksiz olduğunu görerek Adana'ya
döndü ve halen burada yaşamaktadır. "Dostlarım zenginliğimdir ve
mutluyum" ve ayrıca "Çukurdan çatıya sesleniyoruz, artık ne kadar
işitiliyorsa" demektedir.
Anadolu'nun farklı şehirlerinde yapılan kültür
etkinliklerine, radyo ve TV programlarına katılıyor. Adana Medya Gazetesinde
iki sene günlük köşe yazarlığı yaptı. Dengbêjlik çalışmaları arttı, bu arada
kitaplar yazdı. Genç araştırmacılara yardımcı olmağa gayret etmektedir.
Avrupa'dan sonra, Mekke ve Medine'ye (umre) gitti.
Suriye'nin Arap ve Kürt coğrafyasını farklı zamanlarda tetkik etti. İran ve
Iraktaki Şii Dini Ziyaretgâhları gördü, inceledi, hakkında yayın yaptı. Dêrsim
coğrafyasına bir tetkik gezisi yaptı, bulgularını ve incelemesini
kitaplaştırdı.
Dr. Ömer
Uluçay’ın Eserleri
Türkçe
Eserler
- Sevda Burcu, Şiir, 110 s. 1991.
- Ehl-i
Hak, Baba Tahir Uryan, Zerdüşt,135s.
1993.
- Şah
Hatayi ve Alevîlik,157
s.1993,Adana.
- Alevîlik
Budur,213 s.1993,Adana.
- Ozan
Yüreğim, Şiir, 126 s. 1994,Adana.
- Aşk
Harmanı,156 s.1994,Adana.
- Kaygusuz
Abdal Sultan,128 s.1994,İstanbul.
- Hoca
Ahmed Yesevi, 380 s.1995,Adana.
- Âşık
Veysel,174 s.1995,Adana.
- Alevîlikte
Toplu İbadet, 263 s.1996,Adana, Gözde Yayınevi
- Alevîlikte
Dua “Gülbang”, 264 s.1996,Adana,
Gözde Yayınevi
- Alevîlikte
Cem Nefesleri, 204 s.1996,Adana,
Gözde Yayınevi
- Arap
Alevîliği ”Nusayrîlik”, 442 s.1996,Adana, Gözde Yayınevi
- Dilde
ve Gönülde Hz-Ali -1. 438 s.1997,Adana, Gözde Yayınevi
- Dilde
ve Gönülde Hz-Ali -2. 436 s. 1997,Adana.
- Kalemlerde
Pir Sultan, 426 s.1997,Adana.
- Tartışmalı
Kurum Diyanet, 558 s.1998,Adana.
- Tarihte
Nusayrîlik, 302 s. 2001,Adana.
- Nusayrîlik
“İnanç Esasları-Tenasuh”, 355 s. 2003,Adana.
- Asi
ve Yalnız, 156 s.2004,Ankara.
- Mehmet
Uzun Kitabı, 167 s.
2005,İstanbul.
- Yaralı
Kimlik Kitabı, 238 s. 2006 İstanbul.
- Dewrêşê
Êvdî Destanı, 184 s. 2006 İstanbul.
- Şahmaran,
Gözde Kitap,2010.
- Türkiye'de
Resmi İdeoloji Kürt Hareketi ve Çözüm.
- Deyişler
(Âşık Kederi Ve Yaşamı), 1996.
- Ehli
hak (Baba Tahir Uryan-Zerdüşt), 2010.
- Alevi
Nusayrîlik (İtikat-Folklor Selman-ı Farısi), 2013.
- Muhabbet
Meydanı (İrfan ve Kamil İnsan), 2014.
- Tufan
Kuşları (Folklor Ve Edebiyat),2011.
- Zamana
ve Umuda-Ayna, 2015.
- Kürtçe
Latini Alfabe Tartışma Ve Kongre Önerisi, 2009.
- Günümüzde
Çukurova'da Şiir Şiirde Çukurova-1, 2010.
- Günümüzde
Çukurova'da Şiir Şiirde Çukurova-2, 2010.
- Nusayrîlik
(Beyanname-Yazışma-Türbe), 2011.
- Bâtını̂lik,
2017.
- Hangi
Din? 2015.
- İmamet
Tarihi (Ehl-i Beyt Kıyamları), 2020.
- Dêrsim
(Tarih, İnanç, Folklor, Gözlem), 2020.
- Kitab'ul
Mecmu', 2020.
- Millet
ve Kavmiyet (Milliyetçilik: Modern İdeoteolojik Din), 202
- Şiir
ve Yankı (Çukurdan-Zirveye), 2021.
43. Şair ve Şiir Felsefesi, 2021.
44. Yaşar Kemal Olmak, 2017.
45. Êzîdî Tarihçesi, 2022.
46. Bir Çağlayandır Ezeli Doğanay, 2022.
47. Din ve Zulüm:Din-Fanatizm-Adalet,2023.
48. Kuşlar Risalesi, 2023.
49. Kur’an (Nebi Resul Akıl-İman Din ve
Ahlak), 2024.
50. Tanrıyı Bilmek, Mahiyet-Yaradılış-İnsan-Mitoloji-Din-Akıl
–Ahiret, (Ontoloji-Fenomenoloji), Kil Yayınları,
248 s.Eylül 2024.
Kürtçe
Eserler
- Evdalê
Zeynîke (Tehlil), 2014.
- Komkujiya
Ruboski-Şiir, 2014.
- Bêmal
(Destan-Tehlil), , 2014.
- Osman
Sebri (Jiyan- Berhem- Helbest), 2013.
- Feqiye
Teyran (Jiyan- Helbest- Huner),
2013.
- Rengname
(Tehlila Berhemên Kurdî), 2014.
- Destana
Dewrêşê Ėvdî (Tehlil- Tesnif- Kilam), Diwan,2016.
- Neqş
û Niqaş (Leqat-Civak-Dîrok-Folkor), 2021.